Lãi suất quảng cáo khác thực tế: phải làm sao?

Khi đi gửi tiết kiệm hay vay vốn, bạn thường thấy các ngân hàng quảng cáo lãi suất rất hấp dẫn, nhưng đến lúc ký hợp đồng hoặc nhận lãi thì con số thực tế lại khác xa. Lãi suất quảng cáo khác thực tế là một vấn đề phổ biến khiến nhiều người tiêu dùng bức xúc. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, cách nhận biết và các bước xử lý khi gặp tình trạng này tại Việt Nam năm 2026.

Hiểu rõ sự khác biệt giữa lãi suất quảng cáo và thực tế

Lãi suất quảng cáo thường là mức lãi suất ưu đãi (teaser rate) chỉ áp dụng trong thời gian ngắn đầu kỳ, hoặc là lãi suất danh nghĩa chưa bao gồm các khoản phí, điều kiện kèm theo. Trong khi đó, lãi suất thực tế bạn nhận được (hoặc phải trả) có thể thấp hơn hoặc cao hơn đáng kể vì những lý do sau:

• Lãi suất niêm yết chưa bao gồm phí dịch vụ, phí quản lý tài khoản hoặc phí phạt trả nợ trước hạn.
• Lãi suất ưu đãi chỉ áp dụng trong 3-6 tháng đầu, sau đó thả nổi theo thị trường.
• Phương pháp tính lãi khác nhau: lãi đơn so với lãi kép, lãi trả trước so với lãi trả sau.
• Các yêu cầu về số dư tối thiểu hoặc thời gian duy trì tiền gửi mới được hưởng lãi suất quảng cáo.

Nguyên nhân phổ biến khiến lãi suất quảng cáo khác thực tế

Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp nhất mà bạn cần lưu ý khi so sánh lãi suất:

• Chiêu trò lãi suất “khủng” cuối kỳ: Quảng cáo lãi suất 9%/năm nhưng thực tế chỉ áp dụng cho kỳ hạn 13 tháng, trong khi kỳ hạn ngắn hơn chỉ 4-5%.
• Phí ẩn và điều kiện ràng buộc: Phí rút tiền trước hạn, phí duy trì tài khoản, phí chuyển tiền… khiến lợi nhuận thực tế giảm.
• Lãi suất thả nổi không được giải thích rõ: Sau thời gian ưu đãi, lãi suất có thể tăng vọt lên 12-15% với các khoản vay.
• Cách tính lãi khác biệt theo ngày/tháng: Một số ngân hàng tính lãi dựa trên 360 ngày thay vì 365 ngày, dẫn đến chênh lệch nhỏ nhưng đáng kể.
• Yêu cầu gửi góp hoặc duy trì số dư tối thiểu: Nếu bạn không đáp ứng đủ, lãi suất sẽ bị giảm xuống mức cơ bản.

Cách nhận biết khi nào lãi suất quảng cáo là không thực tế

Để không rơi vào bẫy lãi suất quảng cáo khác thực tế, bạn nên chú ý những dấu hiệu sau:

• Con số quá cao so với mặt bằng chung: Nếu lãi suất cao hơn 2-3% so với lãi suất niêm yết của các ngân hàng khác cùng kỳ hạn, hãy đặt câu hỏi.
• **In chữ nhỏ, dấu hoa thị ( )* trên quảng cáo: Thường kèm theo cụm từ “(*)” hoặc “áp dụng cho một số khách hàng đặc biệt”.
• Yêu cầu nhiều điều kiện kèm theo: Phải mua bảo hiểm, mở tài khoản VIP, duy trì số dư tối thiểu trong thời gian dài.
• Không công bố lãi suất sau ưu đãi: Khi hỏi “sau 6 tháng đầu lãi suất là bao nhiêu?” mà nhân viên trả lời mơ hồ.
• Sử dụng thuật ngữ “lãi suất hiệu quả” thay vì “lãi suất danh nghĩa”: Nếu họ chỉ nói “hiệu quả lên đến 8%” nhưng thực tế lãi thấp hơn.

Phải làm sao khi gặp trường hợp lãi suất quảng cáo khác thực tế?

Nếu bạn đã ký hợp đồng và phát hiện lãi suất thực tế khác với quảng cáo, hãy thực hiện các bước sau:

1. Kiểm tra lại hợp đồng và điều khoản: Tìm phần “Lãi suất áp dụng”, “Phương pháp tính lãi” và “Phí dịch vụ”. So sánh với tờ rơi quảng cáo hoặc ảnh chụp màn hình quảng cáo bạn đã lưu.
2. Liên hệ trực tiếp với ngân hàng qua hotline hoặc chi nhánh, yêu cầu giải thích rõ ràng bằng văn bản. Ghi âm cuộc gọi (nếu được cho phép) hoặc lưu tin nhắn.
3. Gửi khiếu nại chính thức đến phòng dịch vụ khách hàng của ngân hàng. Trong đơn nêu rõ: thông tin giao dịch, số hợp đồng, nội dung quảng cáo ban đầu và sự chênh lệch.
4. **Nếu không được giải quyết thỏ